PDF formatında oku

Hepatit B Taşıyıcısı Bir Bireyin İşe Giriş Başvurusu Üzerine UZMAN GÖRÜŞÜ

HAZIRLAYAN                               :

07 062 01 

Dr. Öğr. Üyesi Emre ERTAN
Marmara Üniversitesi İktisat Fakültesi
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku ABD
Türk Karaciğer Vakfı (TKCV) Yönetim Kurulu Üyesi

Prof. Dr. Yılmaz ÇAKALOĞLU
Memorial Şişli Hastanesi
İç Hastalıkları ve Gastroenteroloji Bölüm Başkanı
Türk Karaciğer Vakfı (TKCV) Yönetim Kurulu Başkanı

 KONU                                           :  Uzman görüşüdür.

 

            Vakfa elektronik posta yoluyla başvuran AK kronik hepatit B taşıyıcısısı  olduğunu,  makine mühendisi olarak 4 yılı aşkın süredir …….. Grubuna bağlı Ankara'da …………….. fabrikasında çalıştığını, . Türk …………….. firmasına yapmış olduğum iş başvurusu kabul edildiğini, mülakatların tamamlandığını ve iş teklifi aldığını, mevcut işinden bu sebeple istifa ederek işe başlangıç evraklarımı teslim etmek üzere gittiğinde kurumun sağlık merkezi hepatit B'den dolayı hastaneye sevk ettiğini,  HBV DNA ve AFP’nin yüksek olması sebebiyle biyopsi yapıldığını, tüm bu sürecin yaklaşık 2 ay zaman aldığını,  biyopsi sonucuna göre doktorun "Tasarım mühendisi olarak çalışmasında sakınca yoktur" ibaresine sahip bir yazı verdiğini, tüm sonuçlarını  ve doktor yazısı ile …… firmasına götürdüğünü, firma sağlık merkezindeki enfeksiyon hastalıkları doktorunun işe başlangıcının uygunsuz olacağına dair görüş verdiğini belirterek tıbbi ve hukuki uzman görüşü istemiştir. 

            DEĞERLENDİRME

            1. Türkiye İnsan Hakları Kurumu ve Eşitlik Kanunu’nun 3. maddesinin 2. fıkrası; cinsiyet, ırk, renk, dil, din, inanç, mezhep, felsefi ve siyasi görüş, etnik köken, servet, doğum, medeni hâl, sağlık durumu, engellilik ve yaş temellerine dayalı ayrımcılığı yasaklamaktadır.  Aynı Kanun’un 6. maddesinin 1. fıkrasında işveren veya işveren tarafından yetkilendirilmiş kişinin; işverenin çalışanı veya bu amaçla başvuran kişi, uygulamalı iş deneyimi edinmek üzere bir işyerinde bulunan veya bu amaçla başvuran kişi ve herhangi bir sıfatla çalışmak ya da uygulamalı iş deneyimi edinmek üzere işyeri veya iş ile ilgili olarak bilgi edinmek isteyen kişi aleyhine, bilgilenme, başvuru, seçim kriterleri, işe alım şartları ile çalışma ve çalışmanın sona ermesi süreçleri dâhil olmak üzere, işle ilgili süreçlerin hiçbirinde ayrımcılık yapılamayacağı kurala bağlanmış; 6. fıkrada ise kamu kurum ve kuruluşlarında istihdamın da bu madde hükümlerine tabi olduğu belirtilmiştir.

         2. İş Kanunu’nun 5. maddesinde; iş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamayacağı ifade edilmektedir.

  3. Sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüştüğü işveren veya başka bir işçi bulaşıcı bir hastalığa tutulduğu takdirde işçi iş sözleşmesini belirli süreli iş sözleşmelerinden sürenin bitimden önce, belirsiz süreli iş sözleşmelerinde bildirim süresini beklemeksizin derhal feshedebilir (İş Kanunu m. 24/I-b). Böyle bir durumda, işçi –işverenin yanında en az bir yıl çalışmış olmak koşuluyla- kıdem tazminatına da hak kazanır. İşçinin bu fıkraya dayanarak iş sözleşmesini feshedebilmesi için iki koşul aynı anda gerçekleşmelidir. Öncelikle hastalık taşıyıcısı işveren veya işçi, işyerinde sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüşülen kişiler arasında yer almalıdır. ‘Sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüşmek’ sözcükleriyle işçinin iş görme borcunun ifası sırasında hastalık taşıyıcı işçi veya işverenle aynı çalışma ortamında bulunması kastedilmektedir. Yoksa işçi aynı çalışma ortamında sürekli olarak bir araya gelmediği ve farklı birimde istihdam edilen diğer bir işçinin bulaşıcı hastalığa yakalandığını bahane ederek iş sözleşmesini haklı nedenle feshedemez. İkinci koşul, işçiyle aynı ortamda çalışan işveren veya işçinin tutulduğu hastalığın bulaşıcı özellik göstermesidir.

Bu bağlamda, salt kan ve/veya cinsel ilişki yoluyla bulaşan ve diğer çalışanlar açısından asla risk oluşturmayan Hepatit B ile Hepatit C virüslerinin İş Kanunu m. 24/I-b anlamında bulaşıcı hastalık sayılamayacağı; dolayısıyla sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüştüğü işçinin veya işverenin Hepatit B ile Hepatit C virüslerinden birini taşımasının işçiye derhal fesih hakkı vermeyeceği anımsatılmalıdır1

Bu tespit, evleviyetle işe alım süreci içinde geçerlidir. Şöyle ki işveren, işçinin salt Hepatit B (HBSag) taşıdığını ve/veya HBV DNA düzeyinin yüksek olduğunu ileri sürerek işçi adayını işe almaktan kaçınamaz. Aksine bir davranış İş Kanunu madde 5 ile bağdaşmaz ve ayırımcılık oluşturur.

  4. Başvurucu tarafından gönderilen patoloji raporuyla kan testlerinden başvurucunun karaciğerinde fibroz doku gelişmediği, karaciğer fonksiyon testlerinin normal sınırlarda kaldığı, başvurucuda herhangi bir düzeyde karaciğer sirozu veya hepatoselüller karsinom (HCC) gibi bir durumun söz konusu olmadığı, başvurucunun karaciğer fonksiyonlarının iş görme borcunun ifasına engel oluşturmadığı, Hepatit B virüsünün bulaş yolları dikkate alındığında başvurucunun çalışacağı ortamda virüsü başkasına bulaştırmasının olanak dışı olduğu anlaşılmaktadır.

            SONUÇ VE KANAAT                                                                                                                 

            Yukarıda açıklanan nedenlerle; HBsAg ve HBV DNA pozitifliğinin karaciğer yetmezliği gelişmemiş başvurucunun çalışmasına engel oluşturmadığı ve salt kan/cinsel ilişki yoluyla geçen bu virüsün işyeri ortamında başvurucudan başkasına geçmesinin normal koşullarda olanaksız olduğu, yönündeki akademik (tıbbi ve hukuki) görüşlerimizi saygıyla arz ederiz. 21.11.2019

  1. Ergin, Hediye: Türk ve Alman Hukukunda İş Sözleşmesinin Sağlık Nedeniyle Sona Ermesi, Beta Yayınları, İstanbul 2009, s. 229-230;
  2. Ergin, Hediye: İşyerinde Çalışan Bir İşçinin Hepatit-B Hastalığına Yakalanması Nedeniyle Diğer İşçilerin İş Sözleşmelerini Derhal Fesih Hakkı, Sicil İş Hukuku Dergisi, 2015, Sayı 33, s. 56-64.

Hepatit B’li ve hepatit C’li hastalar her türlü sosyal, kültürel ve sportif aktivitelere katılabilir, her türlü işte çalışabilirler. Herhangi bir işi yapıp yapamayacakları konusunda karaciğer hastalığının derecesi (özellikle siroz ve sirozun komplikasyonları gelişmiş hastalarda) uzman hekim tarafından değerlendirilip karar verilmelidir. Normal şartlarda insandan insana hepatit B ve hepatit C bulaşması son derece zordur. Kanayan yaraya temas, cinsel ilişki, delici kesici eşyaların (tıraş bıçağı, tırnak makası ve diş fırçası gibi) ortak kullanımı gibi durumlar dışında bulaşma olmaz… Hem tıbbi hem de hukuki açıdan hepatit B veya hepatit C pozitif hastalara keyfi kısıtlamalar uygulanamaz. Türk Karaciğer Vakfı bu konularda her zaman tıbbi ve hukuki değerlendirmeler ve danışmanlık yaparak vatandaşlarımıza hizmet vermeye hazırdır. Saygılarımızla.

Dr.Öğr.Üyesi Emre ERTAN
TKCV Yönetim Kurulu Üyesi                        

                                  Prof.Dr.Yılmaz  Çakaloğlu

                                         TKCV Başkanı

 

Önemli not: Vakfımıza yukarda belirtilen başvuruyu yapan bu vatandaşımızdan, konu ile ilgili TKCV yazısı ve uzman görüşünün ilgili kuruma ve kurum doktoruna iletilmesini müteakip işe alındığını belirten ve teşekkürlerini bildiren bir yazı tarafımıza ulaşmıştır.

 

 tkcv logo  

TÜRK KARACİĞER VAKFI

Karaciğer Hastalıkları Konusunda Danışmanlık, Bilgilendirme
ve Yönlendirme Merkezi

*Haftanın belirli günlerinde uzman hekimler tarafından randevu ile görüşme, danışma ve
bilgilendirme hizmetleri verilmektedir.

Tel: +90 212 231 9540, GSM: +90 533 133 8623
e-posta: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it., This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

VAKFIMIZA BAĞIŞLARINIZ İÇİN;
 Ziraat Bankası Şişli Şubesi (TL): 333726-51-5002
IBAN NO: TR82 0001 0004 8433 3726 5150 02

*Pandemi sürecinde hizmetlerimiz yüzyüze görüşme ile değil, e-posta, “WhatsApp”
veya telefonla görüşme şeklinde sürdürülmektedir.

PDF formatında oku